emotioneel onbeschikbare

Waren jouw ouders emotioneel niet beschikbaar? Sommige ouders zijn letterlijk nooit aanwezig geweest, anderen hadden misschien een persoonlijkheidsstoornis, of zijn zelf opgevoed door ouders die emotioneel niet beschikbaar waren. Je ouders hebben dan zelf negatieve gedragspatronen ontwikkelt, door een gebrek aan zelfbewustzijn. Hierdoor ontstonden er allerlei problemen en zonk je als kind steeds verder weg.

“Don’t let the heart that didn’t love you, keep you from the one who will”

Helaas ontwikkel je zelf dan ook niet automatisch verder maar word je een volwassene die verlangt naar de liefde, veiligheid en genegenheid die je nooit hebben gekregen. Wat het ook is, het hebben van een emotioneel niet beschikbare ouder(s) kan behoorlijk wat levens struggles opleveren. Je kan hierbij denken aan;

  • Onstabiele of mislukte relaties
  • Emotioneel behoeftig zijn – codependency
  • Emotioneel onstabiel – uitbarstingen
  • Leegte voelen
  • Identiteitsproblemen
  • Hechtingsproblemen (Bindings- en verlatingsangst)
  • Laag zelfbeeld
  • Doelloosheid
  • Starheid
  • Validatie zoeken
  • Lage stresstolerantie
  • Slechte emotie regulatie – agressie
  • Jezelf snijden – zelfmoordgedachten – depressie

emotioneel onbeschikbareSymptomen bij volwassenen

Het is heel belangrijk dat je tijdens je jeugd een liefdevolle, gezonde gehechtheid meekrijgt van je ouders. Als je ouder(s) emotioneel niet beschikbaar waren, zul je jezelf herkennen in het hebben van persoonlijkheids-, emotionele- en psychologische problemen. Een aantal bovenstaande symptomen hieronder verder toegelicht;

Hechtingsproblemen

Het maakt niet uit hoe liefdevol en zorgzaam je partner lijkt, je hebt altijd het gevoel dat het slechts een kwestie van tijd zal zijn, voordat hij of zij van gedachten verandert. Als je geen steun en liefde heb gehad van een emotioneel aanwezige ouder, vraag je je af of je die partner ooit zult vinden.

En heb je een relatie, dan zorg je er (on)bewust voor dat je niet te diep van elkaar houdt of te gehecht raakt. Omdat je bang bent dat je fouten maakt, die de relatie zouden kunnen verbreken. Als er dingen fout gaan in je relatie, ben jij de eerste die zichzelf de schuld geeft, ook al is het dat niet. Wanneer je bent opgevoed door emotioneel niet beschikbare ouders, heb je vaak moeite met toewijding en gehechtheid. De onstabiele basis die je hebt moet je eerst stabiel maken, voordat je jezelf echt kunt verbinden aan een relatie.

“The abandoned infant’s cry is rage, not fear – Robert Anton Wilson”

Als jij een ouder had die zich emotioneel niet bewust was, dan zul je moeite hebben met het emotioneel hechten aan een ander. Het is dan erg lastig om op een goede manier liefde te geven en te ontvangen. “En helaas is er hiervoor geen “quickfix” dus het kan best lang duren”, zegt Neil Rosenthal, een erkende huwelijks- en gezinstherapeut. “Volwassenen die zijn opgevoed door emotioneel niet-beschikbare ouders, zijn instabiel en worstelen daarom met relaties. Ze zijn vaak bang voor zowel gehechtheid als liefde. Volwassenen met hechtingsproblemen merken misschien niet eens dat ze hun eigen relaties saboteren of afstand nemen, wanneer gehechtheid waarschijnlijk lijkt”.

Destructieve relaties

Jouw jeugd heeft gemaakt dat je relaties aangaat, aan de hand van wat je toen geleerd hebt en de overtuigingen die je hebt meegekregen. Vertrouwen is een belangrijk onderdeel van positieve emotionele gehechtheid. Wanneer je geen liefde, genegenheid en bescherming van een emotioneel beschikbare ouder hebt gekregen, is de kans groter dat je negatieve coping-mechanismen hebt ontwikkelt, die je op een of andere manier van de ander gescheiden houden.

“She didn’t know who would leave or stay, so she pusht them all away”

We herkennen dit in relaties als bindings- en verlatingsangst. Als je bang bent voor de liefde, zie je dat vaak terug in een dynamiek van aantrekken en afstoten in relaties. Als je misbruikt of verwaarloosd bent, zul je merken dat je jezelf wil beschermen in relaties en angstiger bent. Je zal merken dat je jeugd ermee te maken heeft, hoe defensief of beschermend je nu bent naar anderen. Als je op een goede manier liefde hebt ontvangen, zul je waarschijnlijk stabiele relaties hebben, die veilig zijn en niet gebaseerd zijn op destructieve patronen.

Pleasegedrag

Je probeert altijd anderen gelukkig te maken. Je deed alles om de aandacht te krijgen van je ouders, maar de emotionele afstandelijkheid maakte dat het voelde alsof het nooit genoeg was. Nu besteed je als volwassene een groot deel van je tijd, aan het oplossen van de problemen van anderen, terwijl je die van jezelf negeert. Je bent (on)bewust altijd bezig om de ander gelukkig te maken zelfs als dit niet goten koste gaat van jezelf. Je denkt dat je de ander helpt en handelt uit liefde, maar eigenlijk is het manipuleren. Zolang je bezig bent met de ander hoef je je eigen pijn niet te voelen. 

Identiteitsproblemen

Als kind leer je veel van je identiteit via je ouders. Ouders die emotioneel niet beschikbaar zijn, geven minder sturing en lering hierin, wat betekent dat je jouw identiteit niet zo goed leert begrijpt. Als je volwassen wordt, loop je dan tegen identiteitsproblemen aan, of je verliest richting in het leven. Je worstelt met vragen als; “Wie ben ik?”, “Wat is mijn levensdoel?”, “Welke richting wil ik op?” Als je vragen hebt als;  “Hoe weet ik wat voor soort relatie ik zou moeten hebben, als alle relaties in mijn leven beledigend of destructief waren?” Als je niet weet wie je bent en waar jij voor staat, wordt het heel ingewikkeld om jezelf veilig te voelen. Gebrek aan identiteit maakt dat je vaak liever de identiteit van een ander aanneemt, zeker in een relatie. Je wordt afhankelijk en hier komt dan vaak de term codependency naar voren. Het is makkelijker om het leven van je partner te leven, dan te staan voor je eigen leven. Vaak zie je dan ook als die relaties overgaan, dat degene met verlatingsangst nog maar moeilijk functioneert en misschien zelfs wel destructief gedrag gaat vertonen. 

Moeite met verandering

Je bent niet zo flexibel en ziet het liefst dat alle dingen hetzelfde blijven. Dit komt omdat je ouders je nooit hebben geleerd om op de juiste manier met je emoties om te gaan. Verandering kan heel lastig zijn, als je geen goede begeleiding hebt gehad, om ermee om te gaan. En wat je vroeger niet leerde, zie je ook in je volwassen leven vaak terug als struikelblokken. 

Laag zelfbeeld

Als je jong bent vertrouw je erop dat je ouders voldoen aan je emotionele behoeften. Als hier niet aan voldaan wordt, zie je vaak dat kinderen een laag zelfbeeld ontwikkelen. Heb jij emotioneel niet beschikbare ouders gehad, dan is een gedachte die jij zeker herkent; “Ik ben niet goed genoeg”. Een lage zelfbeeld heb je helaas niet even snel bijgeschaafd of opgelost, als je volwassen wordt. “Vaak liggen de wortels van een laag zelfbeeld diep in een gewond kind in ons dat zich niet goed genoeg voelt”. “Als kinderen voelen we ons alleen geaccepteerd voor zover we ons onvoorwaardelijk geliefd en ondersteund voelen door onze ouders”, ”zegt Dr. Sonera Jhaveri. Psychotherapeute Christini Garner stelt;Misschien hoor je nog steeds de negatieve opmerkingen, in je hoofd. Of zeggen ze deze dingen nog steeds tegen je. Weet dan dat ze de negatieve gevoelens over zichzelf op jouw afschuiven. Wat kan leiden tot een gebrek aan eigenwaarde en onzekerheid”. Als je bent opgegroeid met een gebroken zelfrespect, twijfel je aan je mogelijkheden en twijfel je aan jezelf.

Moeite met emoties reguleren

Je leert niet hoe je met je emoties moet omgaan of ermee kan communiceren. Dit probleem neem je mee in je verdere leven en dus ook in je volwassen relaties. Wat je ziet is dat je geen begrip hebt voor je eigen emoties, maar ook niet voor die van de ander. Het lukt je niet goed om je emoties te identificeren. Vaak beland je in de emotie met alle gevolgen van dien. Je hebt misschien last van moodswings en zal je ook minder makkelijk overweg kunnen met stressvolle situaties.

Angst voor afwijzing

Elke opmerking die wijst op een afwijzing raakt heel diep. Ook als mensen dreigen weg te gaan, voel je in meer of mindere mate paniek. Als je emotioneel niet beschikbare ouders had, heb je vaak voorbeelden gezien dat zij een afwijzing hebben ervaren. Omdat ook zij niet wisten hoe hiermee om te gaan, hebben ze dit doorgegeven. Bij het kleinste gevaar in die richting gaat je vecht-, vlucht,- vriesreactie af en levert dit een hoop stress. Omdat je ouders niet in staat zijn jouw emoties te horen en te erkennen. Ze je niet op de juiste manier kunnen troosten, maar alles vanuit zichzelf beredeneren, voel jij je totaal niet begrepen en afgewezen.

We zullen een simpel, klein voorbeeld met je delen. Een man vertelde dat hij een goede jeugd had gehad en zijn ouders erg liefdevol waren. Toch waren er tekenen van verlatingsangst, die hij niet kon plaatsen als hij terugkeek naar zijn jeugd. Na het gesprek nam hij een week later weer contact op en vertelde; “Ik ben nu 43 jaar en lust mijn hele leven al geen melk”. “Maar nog elke week, als ik bij mijn moeder kom, vraagt ze of ik melk in mijn koffie wil”. Dit is een klein voorbeeld, hoe je niet gezien wordt. Natuurlijk maakt dat nu in je volwassen leven misschien niet uit en denk je; “ach ze is vergeetachtig”. Maar als je bedenkt dat je ouders nu niet in staat zijn om je te zien, dan waren ze dat vroeger ook niet. En dat is een behoorlijke angst, als je vijf jaar oud bent en totaal afhankelijk van hen.

Perfectionsime

Door de gevoeligheid voor afwijzing en de diepgewortelde drang naar acceptatie en bevestiging, zul je merken dat je behoorlijk perfectionistisch bent, als je opgegroeid bent met emotioneel niet beschikbare ouders. Waarschijnlijk was er veel gericht op prestatie en kreeg je liefde als je hoge cijfers haalde of goed je best deed. Dit coping-mechanisme, om zo goedkeuring te krijgen en gezien te worden, blijft in je volwassen jaren gewoon bestaan. 

Grenzen stellen

Als je ouders emotioneel niet beschikbaar zijn, dan heb je nooit geleerd hoe je gezonde grenzen moet stellen. Vaak zie je dat je beland, in eenzelfde dynamiek in je relatie, als die je had met een van je eigen ouders. Het gaat vaak om mannen of vrouwen die (onbewust) op zoek zijn naar romantische partner, die de rol van een ouderfiguur kunnen vervullen. En natuurlijk geeft dit onrust en ongelijkwaardigheid. Dus als jij een “afwezige” vader had, dan zul je zien dat je vaak mannen aantrekt die ook afwezig zijn. Als je als jongen weinig vrijheid kreeg en alles moest zoals je moeder het wilde, dan zie je vaak dat je vrouwen aantrekt met ditzelfde gedrag. Je zal nu volwassen moeten leren grenzen stellen. En vooral moeten gaan inzien waar deze spiegel (je partner) vandaan komt. Want nogmaals, de schuld ligt niet bij je partner, maar bij jezelf

Besluiteloosheid

Als je een emotioneel niet beschikbare ouders hebt, had je misschien het gevoel dat je mening er niet toe deed. Daarom heb je moeite om zelf beslissingen te nemen, omdat je denkt dat het je meer kwaad dan goed zal doen. Als je bent opgegroeid met een ouder die logischer was dan empathisch en je aanmoedigde om hetzelfde te doen, is het mogelijk dat je nog steeds bang bent om op je instinct te vertrouwen. Besluiteloosheid kan ook te wijten zijn aan opvoeding door ouders die zelf besluiteloos waren. Karen Koenig, een gediplomeerde psychotherapeut, zei: “Misschien waren onze ouders besluiteloos en namen we deze bezorgdheid over keuzes van hen over”. “Of misschien gaven ze zichzelf of elkaar de schuld als er iets misging”.

Egoïsme  

Egoïsme zien we vaak als een slecht iets, niemand wil egoïstisch gevonden worden. Het onvermogen om volwassen gedrag te vertonen kan maken dat delen met een ander lastig is. Ook als je vroeger niet veel gekregen hebt, kan het zijn dat je het lastig vind om wat je hebt te delen. Je bent dan extreem gehecht aan datgene wat je wel hebt. Als kind heb je geleerd om wat je hebt te beschermen. 

Verlies van vreugde en een gevoel van leegte

Als je bent opgevoed door een emotioneel niet beschikbare ouders, dan is er een diep in je een gevoel van leegte, verdriet en gemis. Het is jouw innerlijke kind die het onvermogen voelt om verbinding te kunnen maken, met de persoon die je op deze wereld heeft gezet. Als je deze leegte en emoties gaat vastpakken, ze voor waarheid gaat aannemen, zul je zien dat er vanuit die pijn zelfs een depressie, suïcidale neigingen of zelfbeschadigingen zich kunnen gaan voordoen. 

Moeite met complimenten

Je vindt het moeilijk om complimenten te accepteren. Ongeacht hoeveel vrienden je had, je kunt je als kind nog steeds eenzaam voelen, als je eigen ouders je zelden kunnen erkennen of je prestaties vieren, hoe klein ze ook zijn. Waarschijnlijk hebben je ouders ook nooit hun eigen successen mogen vieren. Als je bent opgegroeid met dezelfde onzekerheden, dan ben je niet in staat om echte complimenten te ontvangen. Zeker niet van mensen die je sterke punten en capaciteiten wel kunnen zien.

Leegte opvullen – validatie zoeken

De leegte die je in je voelt vullen met allerlei dingen buiten jezelf. Bijvoorbeeld hunkeren naar een liefde, maar alle relaties mislukken. Veel daten en steeds tegen dezelfde patronen aanlopen. Je wilt graag erkenning en aandacht en vaak zie je dat er snel sex plaatsvind. Het gaat niet om de ander eerst daadwerkelijk echt te leren kennen, maar de hunkering om te versmelten. De aantrekkingskracht die je vaak direct voelt, is namelijk de energie die je herkent van vroeger. Ook zie je dat de leegte vaak wordt opgevuld door bijvoorbeeld eten, roken, alcohol of andere bezigheden, die de innerlijke pijn lijken te dempen. 

Middelen afhankelijkheid – verslavingen

Om met pijn en verdriet om te gaan, wenden veel mensen zich tot middelen die hen even weghalen uit de situatie, of de pijn dempen. Het begint vaak met recreatief gebruik, of voorgeschreven medicijnen, maar daaruit ontstaat als snel een verlangen wat een gewoonte wordt.  Zodra je verslaafd bent beland je in een vicieuze cirkel en krijg je er alleen maar meer problemen bij.

“I can usually tell if a man is emotional unavailable by my instant attraction to them”

Het is verdrietig dat het leven van een kind zo sterk kan worden beïnvloed, door de emotionele en psychologische instabiliteit en het niet beschikbaar zijn van een ouder. Dat je nog jaren last kan hebben van innerlijke kind trauma’s, pijnen en overtuigingen. Dit proces van bewustwording is zeer waardevol, helend en bevrijdend. Al tijdens het proces zul je ondervinden dat je weer gaat leven vanuit authenticiteit. Wat je gaat doen is jezelf opnieuw opvoeden, “reparenting“. Leer je triggers kennen, zie je coping-mechanismen, leer de verantwoordelijkheid te nemen voor je emoties, boost je eigenwaarde, doorzien je patronen en doorbreek ze.

We willen allemaal zo snel mogelijk van deze staat en gevoelens af, weet alleen: “Er bestaat GEEN quickfix”. Er is niet 1 therapie die je direct “geneest”. Hou van het proces, een levenspad. Geniet van de groei en ben dankbaar voor de bevrijding en rust die het je gaat brengen. Stap voor stap, dag na dag. Het voelt goed om zelf de verantwoordelijkheid te nemen voor jouw leven en uit die slachtofferrol te stappen.

13 reacties

  1. Frederike op mei 28, 2020 om 7:31 am

    Goed stuk, klopt helemaal.
    Maar wat kan je er aan doen?

    • Madeleine op mei 28, 2020 om 8:56 am

      Hai Frederike,

      Dank je wel voor je reactie.
      Ik heb je een e-mail gestuurd omdat je vraag te specifiek is om zo te beantwoorden.

      Liefs

  2. Tessa op mei 28, 2020 om 11:17 am

    Ik herken het allemaal…… En nu?
    Wat kan ik eraan doen om deze patronen te doorbreken?

    • Madeleine op mei 28, 2020 om 12:23 pm

      Dank je wel voor je reactie.
      Ik heb je een mail gestuurd.

      Liefs

  3. Anne op mei 28, 2020 om 7:21 pm

    Ik wil ook graag meer info hierover
    Wat te doen om dit niet door te zetten naar mijn kinderen

    • Madeleine op mei 28, 2020 om 7:36 pm

      Ik stuur je een mail 🙏❤️

  4. Peggy op mei 28, 2020 om 9:37 pm

    Ja interessant. Al zoveel therapie gevolgd en voelt soms echt als levenslang hebben. Komt dit ooit nog goed of is het dealen met?

    • Madeleine op mei 29, 2020 om 7:57 am

      Ik heb je een mail gestuurd.
      Liefs

      • Champal op mei 31, 2020 om 9:31 am

        Prachtig verwoord en ‘feest’, wat voor mij heel goed werkt is afstand nemen in liefde. Zonder wrok en boosheid maar in acceptatie dat gegaan is zoals het is gegaan maar dat ik nu niet meer in dat systeem zit en kijk vanuit mijn enige., pure, waarneming. Soms lukt en heel vaak niet. Het is een struggle maar als je die omarmt gebeuren er mooie dingen: embrace the struggle

        • Madeleine op juni 1, 2020 om 1:28 pm

          Mooi verwoord ❤️

          Dank je wel voor het delen 🙏

  5. Ineke op juli 2, 2020 om 9:43 pm

    Zoveel herkenbare punten

  6. Ineke op juli 2, 2020 om 9:47 pm

    Zoveel herkenbare punten in dit artikel. En nu?
    Zit midden in een verwerkingsproces. Kom ook steeds in mijn kindertijd uit, accepteren en aanvaarden?

    • Madeleine op juli 3, 2020 om 6:08 am

      Goedemorgen Ineke,

      Dank je wel voor je reactie. Ik heb je een persoonlijk bericht gestuurd 🤗

Laat een reactie achter