Verslaafd

Narcisten zien niet wie jij bent, maar wie ze willen dat jij bent. Als je een narcistische ouder had, werd er dus niet naar jou gekeken, maar naar jou als bijvoorbeeld een belemmering van hun macht, of een bron van narcistische voeding. Of misschien zagen ze je zelfs als een ongemak, met al jouw gevoelens en behoeften. Maar nooit wie jij werkelijk bent, hun kind. Jij brengt alleen ergernissen.

Disfunctioneel gezin

Een gezin waarin gepest wordt, of iemand tot zondebok wordt bestempeld, noemen we een disfunctioneel gezin. En wat is dan een disfunctioneel gezin? Dit is een gezin waarin conflicten, wangedrag, verwaarlozing en misbruik aan de orde van de dag zijn. Als je uit zo’n gezin komt, werd er niet voorzien in jouw emotionele en fysieke behoeften. Je ouders waren emotioneel niet beschikbaar.

“Every group feels strong, once it has found a scapegoat” 

Ook de communicatiepatronen zijn meestal beperkt en je hebt niet geleerd om je gevoelens en behoeften te uiten, op een goede manier. Wat hieruit ontstaat is een laag zelfbeeld. Je bent gaan denken dat jouw behoeften niet zo belangrijk zijn als die van anderen. In dit soort gezinnen komt het vaak voor dat één kind de schuld krijgt van de problemen, die spelen in de rest van het gezin. Deze “zondebok” noemen ze ook wel “the scapegoat”. 

Het is jou schuld

Narcistische ouders ventileren hun eigen frustraties, agressie en haat tegen de scapegoat. Het loopt zelfs zo hoog op, dat dit ene kind buitenspel wordt gezet en de andere kinderen en familieleden worden overtuigt dat het allemaal zijn of haar schuld is. Dit is helaas niet voorbij als het kind volwassen is.

“Unintelligent people always look for a scapegoat” 

Het kind wat het meest lijkt op de narcist, wordt het doelwit. De ouder ziet namelijk alles in het kind, wat ze aan zichzelf haten. Wanneer een of beide ouders narcistische trekken hebben, vertonen ze gedrag als egoïsme, controle, manipulatie en emotionele onthechting, zonder dat er een logische reden is. 

ScapegoatGezond versus ongezond

Er wordt door de ouders een ongezonde gezinssituatie gecreëerd. Hierin kun je als kind niet opgroeien als gelijkwaardig mens. Liefde van je ouders en het gevoel van verbondenheid ervaar je niet. Als je in een gezond gezin opgroeide werd je gezien voor wie je was. De behoeften van elk kind, hoewel verschillend ook, werden erkend en gekoesterd. 

“Thinking will nog overcome fear, action will” 

Misschien heb je veel angst ervaren thuis. Narcistische ouders willen niets liever dan macht en controle opleggen. Ook bijvoorbeeld het hebben van familiegeheimen, is een manier waarop narcisten de controle behouden en een disfunctionele gezinsdynamiek creëren. Ook zorgen ze ervoor dat broers en zussen banden uit elkaar vallen en creëren een wantrouwen onderling. Ze verdraaien de werkelijkheid waardoor overtuigingen ontstaan die niet waar zijn. 

Gouden kind zijn is zwaar

Vaak zien we ook nog één goed kind, dat kind past bij het gezinsbeeld en krijgt alle lof en beloning. Een andere naam voor dit kind is “Golden child”. Het slechte kind wordt gezien als het buitenbeentje, “anders” en wordt oneerlijk bekritiseerd of gestraft. Ouders die consequent één kind als de favoriet en een als de mislukking beschouwen, hebben de neiging dit ook vast te houden als de kinderen volwassen zijn.  

Nu zul je misschien denken dat alleen de scapegoat het zwaar te verduren heeft, maar ook het Golden Child is slachtoffer. Hij of zij moet voldoen aan alle eisen van de ouder(s) en het vertekende beeld van de werkelijkheid hooghouden. Als Golden child kan het behoorlijk zwaar zijn om alles perfect te doen en de “speciale behandeling” te blijven verdienen.

“You were born to be real, not to be perfect”

Aan de ene kant internaliseert het Golden child met zijn of haar rol, omdat het die goedkeuring zoekt en onvoorwaardelijke liefde wil krijgen. En aan de andere kant ontstaat er een gebrek aan empathie voor de broer of zus die de scapegoat is, omdat deze alle liefde wordt onthouden. Deze loskoppeling van het hart en gevoel zorgt ervoor dat er blokkades komen op de emotionele volwassenheid en het morele geweten.