Slachtoffermentaliteit

Niemand wordt geboren met een slachtoffermentaliteit, net zoals je ook niet depressief of angstig geboren wordt. Het is het resultaat van conditionering en coping-mechanismen in je jeugd. De meeste zijn als kind het slachtoffer geworden van lichamelijk-, seksueel-, emotioneel-, of psychologisch misbruik.

“You can not be successful and continue to be a victim”

Het kan zelfs zo ver gaan dat je een codependent relatie hebt gehad met een van je ouders, of simpelweg door de ongezonde slachtoffermentaliteit van een of meer van je familieleden te observeren en over te nemen. Hoewel wat er met je als kind gebeurde volledig buiten je controle lag, is het nu jouw verantwoordelijkheid als volwassene om in je kracht te stappen en de verantwoordelijkheid voor je eigen geluk terug te nemen.

8 voordelen van de slachtofferrol

Waarom zou je ervoor kiezen om altijd slachtoffer te zijn? Heel simpel, de slachtofferrol heeft ook veel voordelen, die het soms best aantrekkelijk maken om erin te blijven. Het blijkt soms dus best lastig, om uit deze rol te stappen.

  • Je hebt geen verantwoordelijkheid voor dingen. Alles kun je afschuiven op een ander of de situatie, alles overkomt je. Je hoeft zelf dus geen stappen te ondernemen en kan blijven zitten waar je zit. 

 

  • Het “recht” hebben om te klagen. Je kan de hele dag klagen en iedereen vertellen hoe verschrikkelijk het allemaal is wat je overkomt en meemaakt. 

 

  • Anderen hebben medelijden met je en geven je aandacht. Je krijgt aandacht op je verhalen en alles wat er mis gaat. Het drama wat in je leven speelt vraagt om medelijden. Jij haalt energie uit de aandacht en het drama en leeft op de emoties. 

 

  • Mensen zullen je minder snel bekritiseren of van streek maken. Je hebt al zoveel drama en ellende, dat anderen mild met je zijn en je minder snel commentaar geven. Je wordt eerder vertroeteld dan bekritiseerd. 

 

  • Anderen voelen zich genoodzaakt je te helpen en te doen wat je vraagt. Ze staan voor je klaar en willen er voor je zijn. Je hebt het zo slecht, je hebt hulp nodig. Je wil er zo graag vanaf maar ja, het overkomt je, dus hoe zielig en erg is dat. 

 

  • Je kunt verhalen vertellen over alles wat je is overkomen. Door alle verhalen lijk je heel interessant. Het is zo knap wat je allemaal meemaakt en dan nog zo op de been bent. Het is zo sterk dat je dit allemaal doorstaat. 

 

  • Er is geen tijd om je te vervelen omdat er zoveel drama in je leven is. Je valt van de ene emotie in de andere, je voelt je levend. Al die emoties maken dat je een constante adrenaline voelt en energie ervaart. 

 

  • Je voelt geen andere emoties. Je voorkomt ermee dat je negatieve emoties als boosheid ervaart, omdat je verdriet alles overschaduwt. 

3 belangrijkste kenmerken

Als je naar de bovenstaande uitspraken kijkt, zie je misschien al het patroon, van wat de echte voordelen van het slachtoffer zijn. De drie waar het om gaat zijn:

  1. Aandacht
  2. Macht
  3. Gewaardeerd voelen

slachtoffermentalliteitHet geeft macht

Het slachtoffer zijn geeft je namelijk veel macht. De macht om je gerechtvaardigd verdrietig te voelen, de macht om ongemakkelijke emoties te vermijden, macht om andere mensen te manipuleren en macht om je verantwoordelijkheid te ontlopen. De meeste mensen hebben het niet door dat ze in deze rol zitten, ze doen dit onbewust en niet opzettelijk.

“Don’t play the victim to circumstances you created”

De slachtofferrol bestaat uit een enorme hoeveelheid manipulatie. Als je in een relatie zit met een slachtoffer, of als het een vriend of familielid van je is, zul je je vaak een speelpop voelen. Je hebt geen sturing en moet meegaan in wat het slachtoffer denkt, voelt of wil. Als slachtoffer zorg je ervoor dat anderen medelijden met je hebben, dit is een vorm van manipulatie. Het spelen van het slachtoffer biedt veel comfort en geeft een gevoel van veiligheid. Het beloont je omdat je geen verantwoordelijkheid hoeft te nemen voor je gedrag, de schuld ligt immers niet bij jou.

Zit jij in de slachtofferrol?

  • Je geeft constant andere mensen of situaties de schuld
  • Je hebt de (onbewuste) overtuiging “Het leven is tegen mij”
  • Cynisme en pessimisme
  • Je voelt je machteloos en bent niet in staat om effectief om te gaan met problemen of leven in het algemeen
  • Je voelt je aangevallen als je kritiek of feedback krijgt
  • Zelfs als het goed gaat, vind je iets om over te klagen
  • Je denkt dat anderen je opzettelijk pijn proberen te doen
  • Je belandt makkelijk in discussies
  • Medelijden met jezelf
  • Mensen sluit je uit, je verbreekt banden in je leven
  • Je blijft pijnlijke herinneringen uit het verleden herbeleven, waardoor je je verdrietig voelde
  • Je weigert andere perspectieven te overwegen, wanneer je over je problemen praat
  • Het delen van tragische verhalen vind je fijn
  • Je ziet je problemen als grote drama’s en blaast alles buiten proportioneel op
  • Verantwoordelijk ben je niet
  • Anderen vertrouw je niet
  • Je gelooft dat iedereen het beter heeft dan jij
  • Mensen aantrekken zoals jij, die klagen en drama’s meemaken
  • Je hebt de gewoonte om degenen van wie je houdt de schuld te geven, aan te vallen en te beschuldigen voor hoe jij je voelt
  • De omstandigheden veranderen ligt buiten je macht
  • Je verwacht sympathie van anderen en als je het niet krijgt ben je van streek
  • Je weigert jezelf te analyseren of je leven te verbeteren

Dat is misschien even schrikken, als je nu inziet dat jij in de slachtofferrol zit. Want ergens weet je nu ook dat je eruit zal moeten stappen als jij een ander, beter leven wil creëren. Welke stappen kun je zetten om uit deze rol te stappen? De eerste stap is bewustwording, dus ga erover lezen en schrijf uit wat jouw gedrag is. Hoe ziet jouw leven eruit? Welke drama’s ervaar jij?

2 reacties

  1. Richard op juni 19, 2020 om 6:40 am

    Ik ben er uit gesapt

    • Madeleine op juni 19, 2020 om 10:27 am

      Knap! ❤️

      Hoe heb je dat gedaan?

Laat een reactie achter