Ik kreeg de lastige vraag om eens na te denken over een blog omtrent verslaving. Poeh, dat is een behoorlijk ingewikkeld onderwerp. Verslavingen kunnen behoorlijk hardnekkig zijn en zeer moeilijk te verslaan. In deze blog geef ik een aantal richtlijnen en behoorlijk wat vragen die je jezelf kan stellen, als je last hebt van een verslaving.

Zoals je inmiddels wel weet doe ik veel met mindset en bewustwording. Dat is wat mij betreft dan ook de eerste stap naar heling. Wat is een verslaving nou eigenlijk precies? Een verslaving is dwangmatig gedrag dat zeer moeilijk te beheersen is. Het is iets waar je consequent aan denkt en geobsedeerd over bent. Soms zelfs zo erg dat het je sociale relaties verstoort en je leven dreigt over te nemen. Het is een gedrag waar je enigszins afhankelijk van bent en wat je helpt om je emoties te dempen of zelfs even niet meer te voelen. Ook bevredigd het vaak een innerlijk verlangen.

“If you learn self-control you can master anything”

Het geeft je een gevoel van veiligheid en vooral ook controle. Deze controle is natuurlijk een illusie, die in werkelijkheid je ​​emotionele welzijn zelfs bedreigt. Als je je overgeeft aan je verslaving dan komen andere prioriteiten, verplichtingen en verantwoordelijkheden vaak op de tweede, of misschien wel derde of vierde plaats.

Sex, gaming, alcohol, Netflix

We kennen heel veel verschillende verslavingen, denk aan alcohol, eten, sex, tv, gaming, gokken, shoppen en zeker ook sociale media-verslaving. Deze verslavingen kunnen zich op verschillende manieren manifesteren in je leven. Maar hoe raak je (meestal) eigenlijk echt verslaafd? 

Een verslaving kan ontstaan door een onverwachte sociale-, emotionele situatie of door omgevingsdruk. Plotselinge veranderingen in bijvoorbeeld je familie- of werkomstandigheden kunnen een bedreiging vormen voor je comfort, veiligheid en manier van leven. Wanneer je wordt “bedreigd”, bezwijk je vaak door de pijnlijke emoties, waardoor je de situatie niet het hoofd kan bieden.

“Nothing can bring you peace but yourself”

Je zelfvertrouwen neemt af en misschien heb je al een laag zelfbeeld. Het sterke verlangen om de ontstane angst en stress te verlichten drijft je naar dwangmatige gewoonten en gedrag. We kunnen dit gedrag zien als een coping-mechanisme (overlevingsstrategie) om met de onzekerheden van de situatie of het leven om te gaan. Dit gedrag geeft je een (vals) gevoel van controle, terwijl je tegelijkertijd met je aandacht van je problemen wordt afgeleid.

Wat kan je zelf doen?

Een verslaving overwinnen is nooit gemakkelijk en gaat echt niet vanzelf. Het vereist behoorlijk wat bewustzijnswerk, inspanning en tijd. Maar wat kan je dan zelf doen als je van je verslaving af wil? Allereerst zou ik zeggen zoek hulp. Veel verslavingen zijn echt niet zo eenvoudig te overwinnen en kunnen we de juiste hulp goed bij gebruiken. Ook is er veel geschreven over “de 12 stappen” die de meeste van jullie wel eens voorbij hebben zien komen. Ik vond echter een aantal stappen die je zelf vast kan inzetten, om bewustwording te creëren en zelf aan de slag te gaan om je verslaving te overwinnen.

Het allerbelangrijkst is dat je het erkent. Als iets niet erkent is kan je het nooit veranderen dus dat is echt stap 1. De vragend die hierbij horen die je jezelf kan stellen zijn;

  • Waar ben ik precies aan verslaafd?
  • Welke invloed heeft deze verslaving op mijn leven?
  • Is het iets dat ik kan beheersen, of is het volledig uit de hand gelopen?
  • Welke rol speel ik in mijn verslaving?
  • Maak ik deel uit van het probleem of de oplossing?
  • Hoe maak ik daar deel van uit?

Bewustzijn en erkenning van je verslaving zijn echt noodzakelijk om iets te kunnen veranderen. Ook is er een verlangen nodig om het echt te veranderen. Je moet echt willen stoppen en bereid zijn dingen aan te pakken, om je verslaving te overwinnen. 

“Your desire to change must be stronger than your desire to stay the same”

Stel jezelf de volgende eerlijke vragen;

  • Ben ik bereid mijn gedrag te veranderen?
  • Ben ik klaar om mijn gedrag te veranderen?
  • Waarom is dit het juiste moment om dingen te veranderen?
  • Waarom moet ik dit juist nu en niet later aangaan?

Als er ergens op deze vragen nog een obstakel zit, of er niet genoeg motivatie is, dan heeft het echt geen zin om te beginnen. De belangrijkste vraag waar je dus echt goed over na moet denken, is de derde vraag. Noem hierbij echt alle redenen waarom het juist nu de tijd is. 

Neem je verantwoordelijkheid

Als je er helemaal zeker van bent dat het nu voor jou de juiste tijd is om te stoppen met je verslaving, dan komt het stuk verantwoordelijkheid nemen. Als je eerlijk naar jezelf kijkt zal je erachter komen hoeveel smoesjes je verzint om niet te kunnen stoppen. Ook kan het zo zijn dat je anderen beschuldigt of de verantwoordelijkheid legt bij jouw “omstandigheden”.

“Your attention please; No one is coming to safe you! This life of yours is 100% your responsibility!”

Stop nu met de smoesjes waarom je verslaving het waard is om vast te houden. In plaats daarvan ga je nu zelf de verantwoordelijkheid nemen voor de acties die je neemt en de beslissingen die ervoor hebben gezorgd dat je nu verslaafd bent. Verder heeft het geen zin om de schuld te gaan leggen bij dingen in je verleden, dat is voorbij. Wel kan je je gedrag aanpassen zodat je er vanaf nu mee aan de slag gaat.

Zeg tegen jezelf; “dit is het perfecte moment om opnieuw te beginnen en een nieuw pad in te slaan”. Vergeef jezelf alles, we zijn allemaal mensen en we maken allemaal fouten. Het is nooit te laat om dit in te zien en te veranderen. 

Word je bewust van je angsten en gedachten

De volgende stap om echt bewust te worden, is jezelf vragen stellen die te maken hebben met het duidelijk krijgen van je gedachten, angsten, behoeften, overtuigingen, gedrag en de resultaten die je wil behalen. Hoe meer duidelijkheid je hebt hoe meer je inzicht krijgt in je verslaving. Welke vragen je jezelf hierbij gaat stellen zijn;

  • Wat ben ik precies aan het doen?
  • Hoe heb ik hier schuld aan?
  • Welke patronen zie ik?
  • Waneer speelt mijn verslaving op?
  • Hoe kan ik deze “verleidingen/valkuilen” stoppen?
  • Wat denk en vind ik van mijn verslaving?
  • Wat denk ik vóór, tijdens en nadat ik me aan de verslaving heb overgegeven?
  • Welke overtuigingen kunnen mijn kans om te slagen in de weg staan?
  • Wat vind ik van mezelf als ik aan mijn verslaving heb toegegeven ?
  • Denk ik dat het me lukt om te stoppen, vertrouw ik op mezelf?
  • Welke angsten voeden mijn verslaving?
  • Wat probeer ik precies te vermijden, dat deze verslaving kan veroorzaken?
  • Waarom vermijd ik deze dingen?
  • Welke voordelen heb ik van mijn verslaving?
  • Hoe zou ik deze voordelen op andere manieren kunnen behalen, zonder me aan deze verslaving te moeten overgeven?
  • Wat is mijn einddoel?
  • Wat zou ik liever doen dan me overgeven aan deze verslaving?

Denk na over je eigen gedrag

De antwoorden op deze vragen zijn erg belangrijk om je te helpen waarom je verslaving tot dusver nog aanwezig is. Met het stellen van deze vragen zul je kritischer moeten nadenken over je eigen gedrag. Wellicht moet je antwoorden geven die je liever niet zou willen toegeven. En juist dat zijn de antwoorden waar je naar op zoek bent. Die antwoorden gaan ervoor zorgen dat je je verslaving kan overwinnen en in de toekomst andere keuzes gaat maken.

Kies nieuw gedrag

Als je inzicht hebt in al deze onderdelen dan ben je er aan toe om nieuw gedrag te kiezen. Een verslaving is eigenlijk niet meer dan een gewoonte die je hebt ontwikkeld. Gewoonten zijn heel diep ingebakken in je mind, waardoor ze vaak lastig te veranderen zijn. Een gewoonte afleren blijkt lastiger dan iets nieuws aanleren. Wat je gaat doen is de gewoonte vervangen door iets anders, dat voldoet aan dezelfde behoeften. De behoefte waar je aan toegeeft met je verslaving. 

“Behavior is what a man does, not what he thinks, feels or believes”

Denk eens terug aan de vorige stappen. Wat waren de “voordelen” die je aan de verslaving ontleende. Deze voordelen zijn de behoeften die je probeert te bevredigen met je verslaving. Het nieuwe gedrag moet dus op dezelfde behoeften gericht zijn. Met andere woorden, het moet dezelfde “verlangens” vervullen, maar nu op een gezonde en/of nuttige manier.

Vervang het met hetzelfde verlangen

Bijvoorbeeld een sigarettenverslaving cold-turkey aanpakken, blijkt op de lange termijn vaak niet goed te werken. Je hersenen hebben een nieuwe gewoonte nodig, die het oude gedragspatroon vervangt. Sommige mensen vervangen de sigaret door kauwgom te kauwen, of op een tandenstoker te bijten, om het verlangen naar een sigaret te onderbreken.

“The starting point of all achievement is desire”

Voor een bepaalde groep werkt dit, maar lang niet voor iedereen. De rest van de mensen staat het kauwen van kauwgom niet gelijk aan de behoefte die bevredigd wordt door de sigaret. Voor veel mensen is het de behoefte om te ont-stressen en anderen doen het om sociale redenen. iedereen voldoet aan een specifieke behoefte bij roken. Daarom moet elke persoon zijn eigen behoefte bepalen en herkennen, om die vervolgens in een nieuwe gewoonte om te zetten. De vragen hieronder zijn gebaseerd op roken, maar kun je omvormen naar elke andere verslaving. 

Vragen die je kan stellen hierbij zijn;

  • Hoe kan ik op een andere manier krijgen wat ik nodig heb, zonder sigaretten te roken?
  • Hoe kan ik hetzelfde gevoel ervaren als bij het roken van een sigaret, terwijl ik iets anders doe?
  • Welke nieuwe gewoonte zal me helpen aan deze behoeften te voldoen?

Stel jezelf vragen over de nieuwe gewoonte

Terwijl je deze vragen beantwoord hou je de antwoorden van de vorige vragen bij de hand. Hoe je namelijk denkt over je verslaving is van invloed op wat je eraan doet. En ook hoe je denkt over je nieuwe gewoonte en gedrag, zal invloed hebben op wat je eraan doet. Je moet jezelf er van overtuigen dat de verslaving niet langer je tijd waard is.

Om je nieuwe gewoonte waarde te geven en er een goed gevoel bij te krijgen op de lange termijn kan je jezelf nog een aantal vragen stellen;

  • Wat zou nuttig zijn om te geloven, om mezelf te ontmoedigen om me over te geven aan de verslaving?
  • Welke gedachten kan ik het beste hebben over mijn verslaving, die me ontmoedigen om me er weer aan over te geven?
  • Welke gedachten zijn nuttig om te zeggen, om me aan te moedigen om me volledig over te geven aan mijn nieuwe gewoonte en gedrag?
  • Met welke gedachten kan ik nu beginnen, die goed voelen over mijn nieuwe gewoonte en gedrag?
  • Wat zeg ik tegen mezelf wat vertrouwen geeft om deze verslaving te overwinnen?

“You are free to choose, but you are not free of the consequence of your choice”

Welke gevolgen heeft je verslaving?

Je overtuigingen en gedachten veranderen is zeker niet makkelijk, maar wel absoluut haalbaar. De volgende stap om dit mogelijk te maken is je bewust zijn van de gevolgen als je nu niets veranderd aan je verslaving. Vragen die je jezelf nu gaat stellen zijn;

  • Wat zijn de gevolgen van mijn verslaving op de lange termijn?
  • Hoe zal het mij schaden op de lange termijn als ik nu niet verander?
  • Hoe zal het de mensen om mij heen kwetsen waar ik het meest om geef?
  • Op welke manier houdt het me tegenhouden om te doen in mijn leven wat ik wil?
  • Hoeveel kost het me fysiek, sociaal, emotioneel, spiritueel en financieel?
  • Waar krijg ik spijt van als ik blijf genieten van deze verslaving?

Je mind kiest altijd voor geluk

Wat ik in een eerder blog al uit heb gelegd is hoe onze mind altijd beweegt in de richting van plezier en pijn wil vermijden. Pijn en plezier zijn een essentieel onderdeel van elke beslissing die we elke dag nemen. Als je begrijpt hoe dit werkt kan je er je voordeel mee doen. Met dit gegeven in gedachten “The Pain and Pleasure Principle” kun je profiteren van je mind, om je verslaving te overwinnen.

“The pain you feel today is the strength you feel tomorrow”

Wat je gaat doen is het nemen van positieve, proactieve actie. Je gaat het nieuwe gekozen gedrag geleidelijk op kleine manieren uitvoeren en een gewoonte maken. Ook dit is niet makkelijk maar onthou goed dat je dit wil! Je kunt natuurlijk af en toe terugvallen in je oude gewoonten, dat is geen onoverkomelijk probleem. Erken en herken dan wat er is gebeurd en ga gewoon door met je nieuwe gewoonte.

Het is heel belangrijk dat je jezelf niet gaat straffen, maar met liefde jezelf vergeeft en gewoon weer doorgaat. Nogmaals, we maken allemaal fouten en het veranderen van gedachten en gedragspatronen, vooral verslavingen, is niet eenvoudig. Als je slaagt, beloon jezelf dan met iets speciaals. Dit proces van beloningen helpt je gemotiveerd en gefocust te blijven op je langetermijndoel.

“If you want to change attitudes, start with a change in behavior”

Een verslaving overwinnen doe je vaak niet in een dag. Misschien zelfs niet in een week of maand. Blijf gefocust doorgaan en jezelf positief stimuleren. Uiteindelijk zal je beloond worden en zover komen dat je verslaving niet langer greep op je heeft. Je bent dan helemaal vrij om de persoon te zijn die je altijd al wilde zijn.

Laat een reactie achter